De Nieuwe Rijnkrant

Nieuws en Commentaar

Het Kraakverbod

leave a comment »

Vandaag heeft de Tweede Kamer het daadwerkelijk verbod op kraken aangenomen met meerderheid van stemmen. Ondanks de weerstand van coalitiepartner PvdA bleek het verbod mogelijk, dankzij de steun die geboden werd door de PVV van Geert Wilders. Deze laatste was in eerste instantie aarzelend geweest omdat zij strengere straffen beoogden voor het nieuwe misdrijf, maar ging uiteindelijk toch overstag, waardoor, als de Eerste Kamer zoals verwacht akkoord gaat, het kraakverbod een feit wordt.

Het is veelzeggend dat de PVV-woordvoerder sprak van een “grote overwinning van het eigendomsrecht”.(1) Precies hier wringt hem de schoen. Wat een overwinning is van het eigendomsrecht, is een verlies voor het volk en haar behoeften. Het is een algemeen geaccepteerd feit dat onderdak behoort tot een van de basisbehoeften van de mens, gelijk aan kleding, voedsel, warmte en zo voort. In een rijk maar dichtbevolkt land als Nederland is juist de woningnood een steeds weer terugkerend probleem, en dient daarom het voorzien van de bevolking in deze basisbehoefte een absolute prioriteit te zijn. Daarbij moet het niet alleen gaan om de kwantiteit beschikbare woningen, maar gegeven een vrije markt voor woningvoorziening moet ook de betaalbaarheid voor de meest woningbehoevende groepen een belangrijke rol spelen.

Het is niet voor niets dat de klaaglijke toestand van arbeiderswoningen een van de eerste evidente tekenen waren gedurende de 19e eeuw dat het met de Industriële Revolutie niet in de haak was, ondanks de grote “overwinning van het eigendomsrecht” die het zonder twijfel betekende. Friedrich Engels’ fameuze werk over de toestand van de arbeidersklasse in het Verenigd Koninkrijk halverwege de 19e eeuw behandelt deze kwestie dan ook uitgebreid, en later kwam hij nog eens er op terug met een verhandeling over de woningproblematiek. Hier merkt hij zeer terecht op dat

“de huiseigenaar in zijn functie als kapitalist niet alleen het recht heeft, maar, gezien de competitie, zelfs de plicht heeft zoveel mogelijk huur uit zijn huisbezit te halen als hij kan.”

Daarom is het vergeefs om te verwachten dat op een dergelijke basis ‘sociale woningbouw’ voldoende compensatie kan bieden:

“Wie dan ook verklaart dat de kapitalistische productiewijze, de ‘ijzeren wetten’ van de hedendaagse burgerlijke maatschappij, onaantastbaar zijn, en tegelijkertijd graag hun onprettige gevolgen zou willen afschaffen, heeft dan geen ander middel meer dan om morele preken tegen de kapitalisten af te steken. Het effect van deze preken verdampt onmiddelijk onder de pressie van private belangen en, waar nodig, van competitie.”

(2)

Communisme en sociaal-democratie hebben daarom altijd van het beschikbaar maken van de noodzakelijke hoeveelheden betaalbare en acceptabele woningen een point d’honneur gemaakt. De weerstand van de linkse partijen in de Kamer is dan ook zonder meer terecht, en een hoopvol teken van verzet in de huidige tijden van vernieuwde liberale aanvallen.

Wat betekent nu in de praktijk de “overwinning van het eigendomsrecht”? Allereerst is het een overwinning van de speculatie. In Nederland is, omwille van de hoge huizenprijzen, een ware orgie van onroerend goedspeculatie gebruikelijk geworden, waarbij zelfs studenten met rijke ouders en buitenlandse gasten van onze universiteiten genadeloos worden afgeperst door zogenaamde ‘huisjesmelkers’. Er is geen enkele beperking op het bezit van grote hoeveelheden panden door enkele personen, hetgeen in tijden van woningnood noodzakelijkerwijs een uitsluiting van velen ten koste van één moet betekenen. De beperkingen van de huurprijzen en de sociale woningbouw staan nog overeind als pilaren van een sociale rantsoenering van woningvoorzieningen, maar ook hier wordt al de laatste tijd de bijl aan gezet, terwijl de derde pilaar, de dreiging van onvrijwillige huisonteigening door krakers in geval van langdurige leegstand, nu weggevallen is. Er bestaat geen enkel legitiem argument waarom langdurige leegstand geaccepteerd zou moeten worden wanneer er een voortdurende behoefte is aan woningen voor de onderste segmenten van de markt. Weliswaar zijn de huizenprijzen recent als gevolg van de crisis licht gedaald, maar dat is slechts een terugval naar iets van normaliteit volgend op een ‘marktbel’, waarbij juist deze nieuwe wetgeving dergelijke speculatieve cycli aanmoedigt door het makkelijker te maken langdurig panden ongebruikt te bezitten voor speculatieve doeleinden. Wat voor soort handelaren deze onroerend goeddealers zijn is wel gebleken uit het politiek fiasco van de ‘vastgoedjongens’ evenals de vele liquidaties die in dit circuit hebben plaatsgevonden in de afgelopen jaren. Dat de PVV en VVD het voorstel steunen is niet verbazend, aangezien dergelijke types hun natuurlijke achterban vormen. Maar waarom zij de steun krijgen van andere partijen is hierbij een raadsel.

De crisis van hypotheken in de Verenigde Staten evenals de oplichterijschandelen omtrent de DSB-bank hier te lande maken duidelijk dat zelfs voor de middenklasse de panische strijd om huizenbezit een voortdurende sociaal ontregelende factor is. In plaats van dergelijke problematiek moedwillig te verergeren, zoals de Kamer heeft gedaan met haar beslissing, zou deze juist bestreden moeten worden door het bezit van meerdere panden door individuen tegen te gaan en speculatieve transacties te bestraffen in de vorm van belastingen of wetgeving. Uiteindelijk zou tenslotte het maatschappelijk doel van woningpolitiek moeten zijn om allen te voorzien van deze basisbehoefte zo ver als de maatschappelijke productie het dragen kan, en niet het in de zak steken van woekerwinsten door frauduleuze banken, huisjesmelkers en onroerend goedspeculanten. De Kamer is met haar beslissing daarom een geheel verkeerde koers gaan varen.

(1) “Tweede Kamer neemt antikraakwet aan”. ANP (15 Oct. 2009).
(2) Friedrich Engels, “The Housing Question”. Collected Works, Vol. 23. Vert. Matthijs Krul.

Written by Matthijs Krul

oktober 15, 2009 bij 20:02

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: