De Nieuwe Rijnkrant

Nieuws en Commentaar

Opkomst en ondergang van de nieuwe Colijn

leave a comment »

Het faillissement van bankier en loan shark Dirk Scheringa, de ‘eerlijke jongen uit Friesland’, is hopelijk het einde van een farce die lang genoeg geduurd heeft. De bankier werd rijk met het verstrekken van wurgleningen aan mensen met weinig kredietwaardigheid, en was recent nog in opspraak geraakt wegens de gewoonte om bij hypotheektransacties de klanten extra koopsompolissen aan te smeren met bijzonder slechte voorwaarden. Dit was mogelijk omdat tot Juli vorig jaar dergelijke koopsompolissen niet vielen onder de jurisdictie van de Autoriteit Financiële Markten.(1) De bank was dan ook zodra dit gewijzigd werd enkele boetes oplopend tot 120.000 euro opgelegd voor bedriegelijke praktijken – de commissies op de koopsompolissen bedroegen zelfs 51%. Als retaliatie op het voortdurend bedrog van Scheringa had de onafhankelijke fraudejager Pieter Lakeman de klanten van DSB opgeroepen om hun geld van de bank te halen, hetgeen zonder meer tot het faillissement van de bank zou leiden.(2)

Hieraan is massaal gehoor gegeven, en de bank is inderdaad failliet gegaan. Scheringa had nog gepoogd om de Nederlandse staat zover te krijgen zijn bank nog eens 100 miljoen euro te lenen om zijn onderneming overeind te houden, maar hieraan heeft de Minister van Financiën, Wouter Bos, terecht geen gehoor gegeven. Ondanks de gewoonte tijdens kapitalistische crises zoals de huidige om de verliezen de collectiviseren waar de winsten geprivatiseerd zijn, erkent de Nederlandse regering nog enige grenzen aan wat men aan gratis kapitaal aan mislukte kapitalisten wil uitdelen. De kleine spaarders zijn sowieso van het faillissement niet de dupe, aangezien rekeningen tot 100.000 euro worden gedekt door de depositoverzekering van DNB, hoewel het wel enige tijd kan duren voordat er wordt uitgekeerd.(3)

Wie wel de dupe is is Dirk Scheringa zelf. De man die vanuit een betrekkelijk eenvoudige achtergrond in Friesland alles op alles had gezet om rijk te worden is nu zijn fortuin van 250 miljoen kwijt. En dit terwijl niet lang geleden hij nog werd geprezen om de stabiliteit van zijn roofbank ten tijde van algemene crisis. Sterker nog, er werden suggesties gedaan dat hij de problemen in de Nederlandse politiek ook wel even zou oplossen, aangezien niemand beter een moeilijke klus kan klaren dan de self-made man, nietwaar? Zo verklaarde hij tegen de Volkskrant:

Onlangs sprak Scheringa nog aan de universiteiten in Groningen en Rotterdam en bij het ministerie van Financiën in Den Haag, zo somt hij op. Dan merkt hij weer eens dat hij toch wat anders in het leven staat dan veel van zijn toehoorders. ‘Ik denk pragmatisch hè. Ik heb niet op de universiteit geleerd. En ik ben ook niet in de politiek gaan werken, zonder ooit écht gewerkt te hebben. Ik heb echt meegemaakt hoe het er in de samenleving aan toe gaat, hoe het werkt. Wij hebben hier meer praktijkervaring en zijn crisisbestendig. We weten wat het is om tegenwind te hebben.’

(4)

Scheringa was expert in zichzelf presenteren als een ‘eenvoudige jongen’ om zijn critici te ontwijken en zijn status te verhogen. Een dergelijk kapitalistisch populisme is in de Verenigde Staten aan de orde van de dag, maar in Nederland en het meeste van West-Europa een gif dat wij dachten reeds lang te hebben verwijderd uit onze politieke aderen.

Des te meer is het sinister welke goede connecties hij bleek te hebben met het liberale establishment van de VVD. Gerrit Zalm, financiëel expert van en namens de VVD en lange tijd beheerder van ’s lands portemonnee, was er directeur. De oud-staatssecretaris Van Linschoten was commissaris; Frank de Grave, voorheen van Defensie, volgde Zalm op. Ed Nijpels was ook commissaris. Wat hiervan te denken? Als een partij die zo prat gaat op hun zogenaamde kennis van economische kwesties een aanzienlijk deel van hun partijleiding ziet vertrekken na bewezen diensten naar een wurgbank, en deze vervolgens failliet gaat na een dénouement van diens praktijken, hoe serieus kunnen zij dan nog genomen worden?

Ernstiger nog zijn de politieke suggesties die uitgaan van een dergelijk kapitaalpopulisme. Scheringa had net als Colijn zichzelf wel even gezien als redder des Vaderlands in moeilijke tijden; tenslotte wist hij net als de majoor uitstekend hoe men geld moest verdienen met goede connecties, en hoe dit vervolgens politiek uit te buiten. Zoals hij het zelf uitdrukte:

‘Ik ben beschikbaar. Ik wil die kar wel twaalf maanden trekken. Als gevolmachtigd crisisminister op financieel gebied. Om dit op te lossen. Dan denk ik dat de crisis veel korter duurt. Daarna ga ik weer naar mijn baan hier in Wognum.’

En wat waren dan zijn middelen om de “kar te trekken”? In het krantenartikel wordt het als volgt beschreven:

De oplossing? ‘Nederland heeft een ander soort kabinet nodig dat nu eens even niet naar partijpolitieke belangen kijkt, maar alleen bezig is met de vraag hoe alle Nederlanders kunnen overleven.’

Hij praat over het vergemakkelijken van ontslag, maar wel met een goede regeling voor snelle omscholing. ‘Als bedrijven in de huidige situatie door ingewikkelde ontslagprocedures heen moeten, kunnen op zich nog levensvatbare ondernemingen kapot gaan. Dus als een bedrijf minder werk heeft, moet een werknemer binnen een maand ontslagen kunnen worden. Zo iemand moet dan wel een hogere WW-uitkering krijgen, voor langere duur.’

Ook wil Scheringa de bouw stimuleren. Onder meer door bepaalde milieuwetgeving tijdelijk buiten werking te stellen.

(5)

Met andere woorden, de Held van Wognum wilde wel eens afrekenen met al dat moeilijke politieke gedoe. Wat we nodig hebben is iemand met een sterke aanpak, die de staatskas red door eenvoudigweg al die dure werkers maar te laten ontslaan! Hebben wij zoiets eerder gezien? Precies: bij het beleid van Colijn dat uiteindelijk uitmondde in het Jordaanoproer. Resultaat: respectievelijk immense werkloosheid en vijf doden plus zesenvijftig zwaargewonden.(6)

In vergelijking met de grote crisis van de jaren ’30 is de houding jegens de kapitaalpopulisten tijdens deze kleine crisis een stuk skeptischer. Het fiasco van de ambities van Dirk Scheringa draagt hier hopelijk aan bij. Wel blijft het risico steeds bestaan dat in tijden als deze er behoefte ontstaat aan een sterk leiderschap, en dat is ook waarachtig niet zo vreemd, gezien de verraderlijk zwakke en laffe manier waarop de regeringen van de verschillende Westerse landen omspringen met het evident criminele gedrag van hun bezittende klasse. In plaats van hen het zwijgen op te leggen, worden zij beloond door hun nonfunctionele banken en verzekeringsfirma’s overeind te houden ten koste van miljarden aan belastinggeld, terwijl de betrokkenen er met miljoenenbonussen vandoor gaan. Het risico zit hem echter in de suggestie dat de sterke mannen van rechts wel even het probleem gaan oplossen met wat gesundes Volksempfinden, hetgeen een historisch uiterst dubieuze ontwikkeling is. Spijtig als het is voor de fans van AZ en hun immense prestatie om eindelijk eens de heerschappij van de grote drie clubs in het voetbal te doorbreken, het voortijdig beëindigen van Scheringa’s ambities is in dit licht bezien zonder meer een gunstige ontwikkeling. Wat Scheringa zelf betreft, als eenvoudige Friese jongen geven we hem wat eenvoudige oud-Nederlandse gezegden mee: Boontje komt om zijn loontje, en gestolen goed gedijt niet.

(1) “AFM zet koopsompolis-onderzoek bij DSB voort”. RTLZ (13 Oct. 2009).
(2) “Dirk Scheringa biedt DSB-klanten excuses aan”. Elsevier (3 Oct. 2009).
(3) “Dirk Scheringa verliest alles”. De Pers (20 Oct. 2009).
(4) Marc van den Eerenbeemt & Michiel Haighton, “De crisisminister”. De Volkskrant (3 Maart 2009).
(5) Ibid.
(6) Zie: http://www.canonvanamsterdam.nl/venster/jordaanoproer.

Written by Matthijs Krul

oktober 22, 2009 bij 01:33

Geplaatst in Uncategorized

Tagged with , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: