De Nieuwe Rijnkrant

Nieuws en Commentaar

De zaak tegen Geert Wilders

leave a comment »

Het internationale oog is weer eens op Nederland gevestigd, en zoals gebruikelijk is strijd over Islam en integratie er debet aan. In dit geval neemt die strijd zelfs de spectaculaire vorm aan van een proces tegen Geert Wilders, de parlementariër en fractievoorzitter van de PVV (consistenter zou zijn: PvdV) hier te lande. Nadat er aangifte tegen Wilders was gedaan op basis van zijn vele uitvaringen tegen de Islam en diens aanhangers, dwongen de klagers het onwillige Openbaar Ministerie tot vervolging over te gaan via de weinig gebruikte ‘Artikel-12 procedure’. Deze procedure staat het toe om in geval van niet-vervolging door het OM alsnog via het gerechtshof vervolging af te dwingen als belanghebbenden kunnen aantonen dat vervolging gerechtvaardigd (in de zin van gebaseerd op een mogelijk werkelijk misdrijf) en voldoende kansrijk is. Tegen de uitspraak volgend op deze procedure is geen verder beroep of cassatie mogelijk, vandaar dat de beslissing van het gerechtshof om vervolging af te dwingen noch het OM, noch Wilders enige andere keus liet dan om in de rechtbank te Amsterdam het pleit te beslechten.

Wilders wordt aangeklaagd voor de misdrijven van ‘discriminatie’ en ‘aanzetten tot haat’, welke hij zou hebben gepleegd onder andere met zijn anti-Islamfilm Fitna en in zijn vele uitspraken tegen de Islam, zoals toen hij de Koran als een “fascistisch boek” omschreef. Een vervolging betekent natuurlijk nog niet een veroordeling, en de rechtbank heeft geijverd dit duidelijk te maken bij het publiek, overigens nog zonder veel succes naar het schijnt. Het is in ieder geval belangrijk te benadrukken dat in tegenstelling tot de suggesties van sommige (buitenlandse) commentatoren, zoals de atheïstische Britse komiek Pat Condell, er geen enthousiasme bestaat voor het vervolgen van Wilders. Het geeft de rechtbank een grote extra werk- en beveiligingsdruk; het Openbaar Ministerie wilde de vervolging überhaupt al niet; de politici van andere partijen zullen niets liever willen dan vrijspraak voor Wilders, omdat alle extra aandacht zijn allure vergroot en men wil verhinderen hem een martelaar te maken voor de ‘rechtse’ zaak.

Niettemin is het iedereen duidelijk dat deze vervolging wel degelijk een zeker inquisitoriaal gehalte heeft. De vervolging alleen al, enkel omwille van een reeks vrij krasse en vijandige uitspraken jegens een religie, zal beslist een ontmoedigend effect hebben op vrije expressie op dit gebied. Potentiële critici, gewone burgers maar ook bijvoorbeeld cabaretiers, zullen meer nog dan ooit met een boog om religie en religieuze kwesties heen lopen. Een situatie dreigt te ontstaan zoals in de dagen van het proces tegen W.F. Hermans over zijn roman Ik heb altijd gelijk, waarin hij vervolgd werd enkel en alleen omdat een figuur in zijn roman onvriendelijke dingen zei over de Rooms-Katholieke kerk. Weliswaar werd hij vrijgesproken, maar het effect was toch om de deken van ‘vrijwillige’ censuur jegens de R.K.-kerk die in die tijd over Nederland lag, nog eens extra verstikkend te maken. Ook wanneer Wilders wordt vrijgesproken, zal toch het effect zijn dat de Islam, diens theologie en diens aanhangers een aura zullen hebben van bijzondere bescherming, en dit heeft zoals gezegd wat in de Amerikaanse jurisprudentie een chilling effect on speech wordt genoemd.

Daar komt nog bij dat de vervolging ook ongewenst is in meer algemeen opzicht. Als men immers vervolgt op basis van het zich beledigd voelen van een bepaalde groep binnen de Islam, bevestigt men daarmee dat datgene wat Wilders heeft aangevallen als ‘de Islam’, inderdaad ‘de Islam’ is. Zo snijdt men critici op de Islam, of bepaalde orthodoxieën daarbinnen, die opereren vanuit een islamitische achtergrond de pas af. Men maakt een religie van een uiting van menselijke hoop en wanhoop tot een maatschappelijk bolwerk, en verklaart dat bovendien onaantastbaar. Dit is uiterst onwenselijk, omdat het juist de institutionele onafhankelijkheid van religie binnen de maatschappij versterkt, en daarmee een pro-klerikaal en een reactionair karakter heeft. Iedere handeling die religie méér maakt dan uiting van persoonlijke hoop en wensen erkent de religie als een eigen bolwerk binnen de staat, en dit is een bolwerk dat altijd en overal enkel schuil zal bieden aan de meest conservatieve, patriarchale en achtergebleven elementen. Een vrijwaring van belediging van religies als geheel is daarom niet alleen strijdig met vrijheid van expressie, maar ondermijnt ook de seculiere staat als zodanig. En juist in een land als Nederland, waar zoveel instituten van staatsinrichting nog steeds een religieus-sectarische vorm hebben ondanks dat het een van de meest nonreligieuze landen ter wereld is, is dat een stap in de verkeerde richting.

Wilders’ generalisaties en simplificaties over de Islam en haar aanhangers en zijn neiging hen als ‘vijfde kolonne’ te presenteren in een geïdealiseerde strijd der civilisaties dienen fel te worden bestreden. Maar de vervolging van Wilders omwille van uitspraken jegens de Islam als zodanig is een stap die aanzienlijk meer zal blijken te kosten dan het oplevert, ongeacht de uitspraak.

Written by Matthijs Krul

februari 6, 2010 bij 02:18

Geplaatst in Uncategorized

Tagged with , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: